प्रबासको पत्रकारिता

पत्रकारिता भन्ना साथ सूचना प्रबाहका लागि प्रतिबद्द एउटा आकृति आँखा अगाडि आउनु पर्ने हो त्यो अलिकति मधुर हुन लागेको सबैले महसुस गरिरहदाँ प्रबासको पत्रकारिता झन् यस मानेमा चुकेको हो कि जस्तो देखिन्छ । त्यसो त आहिलेको सोसियल मिडिया वा सामाजिक संजालले धेरै मानेमा पत्रकारितालाई ओझेल पारेको देख्न सकिन्छ । यसरी सामाजिक संजालमा आउने धेरै भन्दा धेरै कुराहरू को विश्वासनीयता र आधिकारिकता निक्कै कम हुने तर्फ सबै...

हामी सबै एक दिन फर्कने जन्मभूमि नै हो

दिन भरि जंगल जंगल भौतारिने पन्छी साँझ पर्नै लाग्दा आफ्नै गुँडमा पुग्छ, पेट भरिए पछि गोठ सम्झन्छन् जनाबारहरु पनि ।  हामी त मान्छे हौं, चेतनशिल प्राणी, हामीलाई पनि आफ्नै घर, गोठ र धुलौटे बाटो प्यारो छ । जीन्दगी जिउने यो वा त्यो बाहानामा संसार भरि पुगेका हामी नेपालीहरु आफ्ना अनेक इच्छा आंकाक्षाहरुसंग हरपल सम्झौता गर्दै तत्–तत् ठाउँमा रमाउने प्रयासरत छौं । यी  प्रयासहरु हाम्रा...

स्थानीय चुनाब संक्रमणकाल छोट्याउने सुबर्ण मौका

करिब २० पछाडि सरकारले स्थानीय निर्बाचनको मिति तोकेको छ । दुई दशकसम्म स्थानीय निकाय जनप्रतिनिधि बिहिन हुनु भनेको स्थानीय स्तरका हजारौं वा लाखौं योजनाहरूमा कति ठूलो घाटा पर्यो होला वा देश कति पछाडि धकेलियो होला शब्दमा ब्याख्या गर्न कठिन हुन्छ । कुनै एउटा देश जति लामो समय संक्रमण कालमा गुज्रन्छ त्यति नै देशलाई घाटा हो । त्यस मानेमा स्थानीय निकायसग सरोकार राख्ने कयौं मुद्दाहरू सिमित कर्मचारीले कामचलाउ...

‘यत्र नारी पुज्यन्ते, रमन्ते तत्र देवताको’ हुदै ‘बि बोल्ड फर चेञ्ज’ सम्म

‘यत्र नारी पुज्यन्ते, रमन्ते तत्र देवता’ अर्थात् जहाँ नारीको पूजा हुन्छ, देवता पनि त्यहाँ खुसी रहन्छन् । हजारौं बर्ष अगाडि रचिएको हिन्दु शास्त्रमा सज्जित यी हरफहरूबाटै प्रष्ट हुन्छ नारीको महिमा शास्त्रले पनि गाएको छ । नारी अधिकारका कुरा उठ्ना साथ धेरै पटक दोहोरिए यी हरफहरू, त्यसमा पनि जब नारी दिबस नजिकिन्छ यी हरफहरूबाट एक पटक धुलो टक टकिन्छ तर व्यबहारिक रुपमा नारी हकहितका सबालमा हाम्रो समाज...

नेपाली हामी रहुँला कहाँ नेपाल नै नरहे

जनस्तरमा हाम्रो राष्ट्रियता कमजोर छैन । नालापानीको किल्लामा अंग्रेजहरूले पानीको मूल थुन्दा काकाकुल बनेको तर नझुकेको तत्कालिन सैन्य शक्तिको किस्सा निक्कै पुरानो हो तर गत वर्ष मात्र नाकाबन्दीको मारले छटपटिदा समेत नागरिक तहमा देखिएको संयमताको उदाहरण हाम्रो लागि काफि छन् हाम्रो राष्ट्रियता नाप्न । कमजोर छन् त सत्तामा ढुलमुल गर्ने हाम्रा राजनीतिज्ञहरू, सिस्टम बसाउन खोज्दा खोज्दै बिचलित हाम्रो कर्मचारी तन्त्र अनि हाम्रा कुटनीतिक संयन्त्र । जसरी अत्याधिक औषधि...

शुभ र मेल मिलापको वर्ष बनोस्– नयाँ बर्ष

त्यसो त ऐतिहासिक महत्व बोकेका हाम्रो आफ्नै एकभन्दा बढी र चलन चल्तीका संम्बतहरू छन् । चलन चल्ती, नियम कानुन र प्रशासनिक रुपमा हामीले स्वीकारेको साझा सम्बत बिक्रम सम्बत हो । बिरोधको लागि बिरोध गर्ने केही वर्ष यताको हाम्रो नियति बनेको छ र बिक्रम सम्बत बिरुद्द पनि आज भोलि धेर थोर बिरोधका आबाजहरू नसुनिएका होइनन् । तर हामीले यहाँ उठाउदै गरेको नयाँ बर्षको प्रसङ्ग अझ भिन्न हो । संसारभर...

संविधान संसोधन कसैको स्वार्थका लागि नहोस्

जन्मिदै बिबादित र घोषणा हुनु अगावै संसोधनको पूर्वसर्तले जन्मेको नेपालको संविधान फेरि अर्को विवादमा रुमल्लिएको प्रष्ट देखिन्छ । त्यसो त संबिधान आफैमा तरल दस्ताबेज हो जुन समय अनुकुल परिबर्तन हँुदै जानु वा संसोधन हुँदै जानु अस्वभाविक होइन । नेपालको यो नयाँ संबिधान केवल कानुन र नीति नियमको दस्ताबेज मात्र होइन यो त नेपालको युगान्तकारी परिबर्तनहरूलाई संस्थागत गर्ने मिसाइल पनि हो । किनकि बिगतमा नेपालमा भएका युगान्तकारी परिबर्तनहरू...

लोकमानलाई महाअभियोग

लोकतन्त्रमा कोहि पनि नियम र कानुन भन्दामाथि हुन सक्दैन । यदि कोहि देशको संबिधान र कानुनलाई मिचेर एकैछिन आफ्नो उचाइ अग्लिएको देख्छ भने लोकतान्त्रिक पद्दतिबाटै उसको उपचार सम्भब छ, यसैको पछिल्लो उदाहरण हो लोकमान माहाअभियोग प्रकरण । कान्छो गणतन्त्रात्मक देश नेपालले भर्खरै नयाँ संबिधान पाएको छ, त्यस हिसाबले हामी सबै नयाँ प्रकृया र परिपाटीमा अभ्यस्त हुदैछौ । त्यसैले बिगतका राजनीतिक पार्टीका भूलहरूलाई केहि हदसम्म सिक्ने प्रकृयाका...

स्थानीय राजनीतिमा हाम्रो उपस्थिति

राजनीतिबाट वाक्क र दिक्क हुने कुनै पुस्ताको उदाहरण लिनु या दिनु परेमा निर्धक्क हाम्रो पुस्ताको उदाहरण दिदा हुन्छ । नेपालको अस्थिर राजनीतिले आक्रान्त यो पुस्ताले सधै आन्दोलन, आन्दोलन र फेरि आन्दोलन भन्दा अरु केहि देख्न पाएन । त्यसमा पनि विदेशिने यहि पुस्ताले आफु बिदेशिनुमा घुमाइ फिराइ होस् या सिधै नेपालको अस्थिर राजनीतिलाई दोष दिदै आइ रहन्छ । राजनीति भन्नासाथ नाक खुम्चाउने हाम्रो पुस्ताको प्रतिनिधित्व गर्दै देशमा होस्...

नहराओस् हाम्रो पहिचान !

पहिचान आफैमा गर्हौ शब्द हो । विश्वका ठूला–ठूला युद्ध, लडाई र परिवर्तनहरू पहिचानको लागि भएका छन् । देश भित्रै पहिचान खोज्दै हिंडेका हाम्रा दाजुभाइ दिदीबैनीहरू बीचबाट बिदेशीएका हामी नेपालीहरूले हाम्रो दोश्रो पुस्तामा हाम्रो पहिचान हस्तान्तरण गर्दै जोगाउन सकौंला अथवा नसकौंला, दोश्रो पुस्ताले हामी नेपाली हुनुको पहिचानलाई निरन्तरता दिन सक्लान् नसक्लान् हाम्रो लागि यो अबको अहम् सवाल हो । त्यसो त देश भनेको भौगोलिक सीमामात्र पनि होइन, देश...